ศัตรูพืช

• โรคพืช
• แมลงศัตรูพืช
• สัตว์ต่างๆ

แมลงศัตรูพืช – นักกีฏวิทยา

แมลงศัตรูพืช – ระยะเพาะปลูก จนถึงเก็บเกี่ยว

• แมลงศัตรูพืชกลุ่มที่เข้าทำลายทางใบด้วยการกัดกิน ได้แก่ กลุ่มของ ตั๊กแตน หนอนผีเสื้อ ด้วงปีกแข็ง เป็นต้น
• แมลงศัตรูพืชของกลุ่มที่เข้าทำลายในลักษณะของการดูดหรือเจาะกินน้ำเลี้ยงก็จะมีกลุ่มของ ไร เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพลี้ยจักจั่นสีเขียว เพลี้ยจักจั่นฝ้าย เหล่านี้เป็นต้น
• แมลงศัตรูพืชที่เข้าทำลายโดยการกัดกินรากพืช ได้แก่ กลุ่มของด้วงงวง ด้วงดีด ด้วงดิน เหล่านี้เป็นต้น
• แมลงศัตรูพืชยังสามารถทำให้เกิดลักษณะอาการปุ่มปม ได้แก่ กลุ่มของต่อ แตน

 

แมลงศัตรูพืช – หลังการเก็บเกี่ยว

• แมลงศัตรูพืชในกลุ่มนี้ ตัวอย่างเช่น พวกมอด ปลวก ปลวกก็เป็นตัวที่เข้าทำลาย ในส่วนของรากพืชได้เช่นเดียวกัน

 

ในการจัดการ ควบคุมศัตรูพืช มีวิธีในการจัดการด้วยกันหลากหลายวิธี

• ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการเขตกรรม
• การจัดการโดยวิธีกล
• การจัดการทางฟิสิกส์ ( กายภาพ ) หรือว่า Physical Method
• การจัดการโดยการใช้สารเคมี ซึ่งก็เป็นวิธีการที่นิยมปฏิบัติกัน แต่ก็อย่างที่เราทราบกันดีว่าการใช้สารเคมี มักจะมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ผู้ใช้ รวมทั้งมีสารพิษตกค้าง ที่ตกค้างอยู่ในผลผลิตทางการเกษตรด้วย

 

นอกจากการควบคุมแมลงศัตรูพืชดังที่กล่าวไป ก็จะมีการควบคุมศัตรูพืชอีกวิธีการหนึ่ง ซึ่งเป็นที่นิยมและได้รับผลตอบรับเป็นอย่างดี นั่นก็คือ

 

การควบคุมศัตรูพืชด้วยชีววิธี หรือว่า Biocontrol การควบคุมศัตรูพืช

โดยชีววิธีก็เป็นการใช้ศัตรูตามธรรมชาติในการควบคุมศัตรูพืชพูดง่าย ๆ ก็คือเราใช้สิ่งที่มีชีวิตในการควบคุมศัตรูพืช ไม่ว่าจะเป็นแมลงศัตรูพืชหรือโรคพืช

• จุลินทรีย์ที่เราใช้ในการควบคุมแมลงศัตรูพืชมีด้วยกันหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มของเชื้อราที่เรารู้จักและคุ้นเคยเป็นอย่างดี เช่น เชื้อราขาวบิวเวอเรีย ( Beauveria spp. ), เชื้อราเขียวเมธาไรเซียม ( Metarhizium spp. )
• ในกลุ่มของในเชื้อแบคทีเรีย ก็มีกลุ่มของแบคทีเรียบาซิลลัส ทูริงเยนซีส ( Bacillus Thuringiensis ) หรือที่เรารู้จักกันก็คือตัวของ BT ที่ใช้ในการควบคุมหนอนแมลงศัตรูพืช
• กลุ่มของจุลินทรีย์เป็นกลุ่มที่ได้รับความนิยม แล้วก็นำมาใช้อย่างแพร่หลาย
• อีกกลุ่มคือแมลงที่เป็นศัตรูกันตามธรรมชาติ เช่นกัน ก็คือกลุ่มตัวห้ำ ตัวเบียน ซึ่งในกลุ่มตัวห้ำก็จะมี มวนพิฆาต มวนเพชฌฆาต แมลงหางหนีบ
• กลุ่มของตัวเบียน ก็จะมีแตนเบียน ทั้งเบียนระยะหนอน เบียนในระยะที่เป็นไข่

ซึ่งสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้นับว่า เป็นศัตรูธรรมชาติที่เรานำมาใช้ ในการควบคุมแมลงศัตรูพืช

วิธีการขยายเชื้อราควบคุมโรคและแมลงศัตรูพืชบนข้าวสุก

• เริ่มต้นตั้งแต่การเลือกข้าว เราจะใช้ส่วนของข้าวเเข็งในการหุง
• หุงในอัตราส่วน 3 ต่อน้ำ 2 ส่วน
• หลังจากนั้นเมื่อข้าวสุก เราจะทำการคลุกเคล้าส่วนของข้าวให้เข้ากัน ทำให้ข้าวส่วนด้านล่างมาผสมกับส่วนของข้าวด้านบน
• ตักข้าวในตอนที่ข้าวยังร้อนอยู่ เพื่อลดโอกาสในการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ด้านนอก
• ตักข้าวประมาณ 2-3 ทัพพี ก็จะอยู่ประมาณ 200 กรัม ต่อถุง
• ในถุงร้อนขนาด 7 X 11 นิ้ว หลังจากนั้นเราจะพับปากถุง แล้วก็ผึ่งข้าวไว้ให้เย็น
• หลังจากที่ข้าวเย็นแล้ว ก็จะเป็นข้าวตรงนี้ที่เราตากไว้ก่อนหน้านี้แล้ว
• เราจะทำการใส่หัวเชื้อลงไป ในถุงข้าวที่เย็นแล้ว เราต้องมั่นใจว่าข้าวที่เราจะทำการใส่หัวเชื้อลงไปนั้นเย็นแล้ว
• ถ้าหากข้าวยังร้อนอยู่ จะทำให้เชื้อจุลินทรีย์ที่เราจะเพิ่มปริมาณ มีโอกาสที่จะตายได้เราจะใส่ลงไปเล็กน้อยปริมาณเล็กน้อย เท่าหัวไม้ขีดไฟ
• แล้วก็ทำการมัดปากถุงด้วยหนังยาง เราจะมัดบริเวณด้านบน เพื่อเพิ่มอากาศในถุง ก็จะมัดบริเวณปลาย ๆ ถุง หลังจากที่เรามัดด้วยหนังยางแล้ว
• ทำการคลุกเคล้าหัวเชื้อที่ใส่เข้าไปให้เข้ากัน
• แล้วก็ใช้ปลายเข็มหมุดที่ฆ่าเชื้อด้วยเเอลกอฮอล์ 70 เปอร์เซ็นต์ แล้วทิ่มลงไปบริเวณใต้หนังยาง ประมาณ 20-30 ครั้ง เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนอากาศภายนอกกับภายใน แล้วก็วางเชื้อจุลินทรีย์บ่มไว้ ไม่โดนแสงแดด ไม่โดนฝน

 

กลุ่มเชื้อรา มีวิธีการหมักขยายเชื้อ เหมือนกัน ต่างกันที่จำนวนวัน

• สำหรับเชื้อราเขียวไตรโคเดอร์มา ( Trichoderma ) ใช้เวลาในการบ่ม 5-7 วัน นำไปใช้ได้ 
• ตัวเชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma)ที่เจริญเต็มที่แล้ว มีลักษณะเป็นสีเขียว อาจจะมีสีขาวขึ้นปนได้ นั่นก็คือเส้นใยของเชื้อราไตรโคเดอร์มา ( Trichoderma )
• ป้องกัน : โรคพืชโดยเฉพาะโรครากเน่า โคนเน่าในไม้ผล พืชผัก 

 

• เชื้อราเขียวเมธาไรเซียม ( Metarhizium ) จะใช้เวลาบ่ม 5-7 วัน ( ออกสีเขียวขี้ม้า อาจจะมีส่วนสีของสีเหลืองปนได้ เป็นลักษณะปกติ )
• ป้องกัน : ควบคุมแมลงจำพวก ด้วง, หนอนด้วง, ปลวก, ตั๊กแตน, หนอนผีเสื้อ, มวน, และเพลี้ยต่างๆ 

 

• เชื้อราขาวบิวเวอร์เรีย ( Beauveria ) จะใช้เวลาบ่มนานกว่าที่ประมาณ 14 วัน ( ตัวนี้จะมีลักษณะเป็นสีขาว ต้องไม่มีลักษณะหรือสีอย่างอื่นขึ้นปะปน )
• ป้องกัน : แมลงจำพวก แมลงหวี่ขาว, หนอนเจาะสมอฝ้าย, ไรแดง, เพลี้ยไฟ, เพลี้ยอ่อน, เพลี้ยไก่แจ้ส้ม, เพลี้ยจักจั่น, เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เป็นต้น

 

วิธีการนำเชื้อสด ไตรโคเดอร์มา ( Trichoderma ) ไปใช้

• ทำการเทเชื้อสด ไตรโคเดอร์มา ( Trichoderma ) ลงไปบนผ้าขาวบางสีขาว หลังจากนั้นเราจะทำการขัด บีบขยำนวดกับน้ำ ประมาณ 0.5 ลิตร  ไปมา
• ขัด บีบ นวดจนกว่าสปอร์จะออกมาให้มากที่สุด และกรอง ด้วยผ้าขาวบาง เพื่อป้องกัน หัวฉีดอุดตัน ( กรณีคลุกเคล้าผสมวัสดุปลูกที่ไม่ต้องฉีด พ่นไม่จำเป็นต้องกรอง )
• อัตราส่วน 1 ถุง / น้ำ 20 ลิตร 
• ใช้ราด รด หรือฉีดพ่นลงดิน เพื่อลดเชื้อก่อโรค ที่อาจจะมีอยู่ในดิน ลดโอกาสในการเกิดโรครากเน่า โคนเน่า
• หรือทำการใส่น้ำลงไปแล้ว ทำการคลุกเคล้ากับวัสดุปลูก ( กรณีนี้ไม่ต้องขัด และกรอง สามารถนำไปผสมวัสดุปลูกได้เลย )
• เราสามารถใส่ เพื่อเพิ่มปริมาณของเชื้อราไตรโคเดอร์มาลงไปเพื่อฆ่าเชื้อวัสดุปลูกที่เราได้มา มันอาจจะมีโอกาสที่มีเชื้อราสาเหตุโรคพืชที่ปนเปื้อนมากับวัสดุปลูก หรือว่าปนเปื้อนอยู่ในสภาพแวดล้อม
• การใส่เชื้อราไตรโคเดอร์มาคลุกเคล้าลงไปนี้ และถ้าบ่มไว้ได้ประมาณ 7-10 วันก่อนที่จะนำใช้จะยิ่งมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น 
• ทำให้เชื้อราไตรโคเดอร์มาเพิ่มปริมาณ และฆ่าเชื้อโรคที่อยู่ในวัสดุปลูก

 

นอกจากใช้ในการคลุกวัสดุปลูกแล้วเรายังสามารถนำเชื้อราไตรโคเดอร์มา ที่อยู่ในรูปน้ำใส่อุปกรณ์ ถ้าเราฉีดพ่นตามบ้านเรือนก็สามารถฉีดพ่นไปที่บริเวณดินบริเวณโคนต้นพืชโดยไตรโคเดอร์มาเราจะเน้นฉีดลงไปในดิน เพราะว่าเป็นที่อยู่ของเชื้อตามธรรมชาติเชื้อราจะเพิ่มปริมาณ และก็ฆ่าเชื้อราอื่นที่เป็นสาเหตุโรคพืชในดิน

เชื้อรา บิวเวอร์เรีย ( Beauveria ) และเมธาไรเซียม ( Metarhizium )

• ใช้วิธีขัด และกรองเหมือนเชื้อราไตรโคเดอร์มา ( Trichoderma )
• อัตราส่วน 1 ถุง / น้ำ 4 ลิตร

 

วิธีใช้

• ฉีดพ่นบนใบและใต้ใบ เพื่อให้สัมผัสกับแมลงศัตรูพืช พอแมลงศัตรูพืชสัมผัสกับสปอร์และเส้นใยของเชื้อราทั้ง 2 ชนิดนี้ จะทำให้แมลงศัตรูพืชป่วยแล้วก็เป็นโรคตาย
• การตายขึ้นอยู่กับว่าเป็นแมลงศัตรูชนิดใด อัตราส่วนหรือว่าความเข้มข้นที่รับเชื้อจุลินทรีย์เหล่านี้เข้าไป อาจจะตั้งแต่ 2 วัน 3 วัน 5 วัน แล้วแต่ชนิดของแมลง
• ยกตัวอย่างกลุ่มแมลงมีขนาดตัวเล็ก ๆ เช่น พวกเพลี้ยไฟก็จะใช้เวลาประมาณ 1-2 วัน แมลงก็จะตายหลังจากที่รับบิวเวอร์เรียหรือเมธาไรเซียม

 

ซึ่งเราสามารถนำวิธีการเหล่านี้ ไปปฏิบัติใช้ได้เลยในการควบคุมโรคแมลงศัตรูพืช ซึ่งเชื้อจุลินทรีย์ทั้ง 3 ตัวนี้ เป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่ไม่เป็นอันตรายทั้งกับคน สัตว์ สิ่งแวดล้อม ซึ่งสามารถใช้แล้วไม่มีผลตกค้างหรือว่าสารพิษตกค้างกับผลผลิตเป็นการควบคุมศัตรูพืชโดยใช้ศัตรูตามธรรมชาติ

 

เคล็ดลับการเพิ่มประสิทธิภาพของจุลินทรีย์เชื้อราทั้ง 3 ชนิด

เชื้อราเขียวไตรโคเดอร์มา ( Trichoderma ), เชื้อราขาวบิวเวอร์เรีย ( Beauveria ) และเชื้อราเขียวเมธาไรเซียม ( Metarhizium ) คือเราเน้นฉีดในช่วงเย็น

 

ขอเเนะนำเลยว่าให้เน้นฉีดช่วงเย็น เนื่องจากช่วงเย็นไม่มีแสงแดดจัด ที่มีความเข้มแสงเยอะ และอุณหภูมิในช่วงกลางคืนหรือช่วงเย็น จะช่วยทำให้เชื้อราเหล่านี้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ก็คือสามารถงอกสปอร์แล้วแทงเข้าไปในตัวของแมลง ทำให้แมลงป่วยเป็นโรคตายได้ประสิทธิภาพจะดีมากยิ่งขึ้น

 

ขอบคุณข้อมูลจาก  อ.อุษณีย์ แสนสบาย ศูนย์วิจัยควบคุมศัตรูพืชโดยชีวินทรีย์แห่งชาติ ภาคเหนือตอนบน ม.แม่ไจ้

คลิกเพิ่มเพื่อน! แจ้งเตือนบทความใหม่ก่อนใคร ฟรี!!

ดูข้อมูลเพิ่มเติม

• ขั้นตอน การทำเกษตรทฤษฏีใหม่ ( โคก หนอง นา โมเดล )