ชื่อ – ชนิด พันธุ์

จำปี ชื่อตามภาษาท้องถิ่นว่า จุมปี, จุ๋มปี๋ (ภาคเหนือ) มีถิ่นกำเนิดทางตอนใต้ของจีน มาเลเซียและอินโดนีเซีย แบ่งเป็นสปีชีส์ได้ประมาณ 50 ชนิด

 

ชื่อวิทยาศาสตร์

Michelia alba DC.

 

ประวัติ

        ต้นจำปี มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (แต่ก็มีข้อสันนิษฐานว่ามันมีถิ่นกำเนิดในประเทศจีนตอนใต้ หรือประเทศมาเลเซียและประเทศอินโดนีเซีย) สามารถแบ่งสปีชีส์ได้ประมาณ 50 ชนิด โดยจัดเป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นสูงใหญ่กว่าจำปาเล็กน้อย ความสูงประมาณ 10-20 เมตร ลำต้นมีสีน้ำตาลแตกเป็นร่องถี่ ๆ กิ่งมีขนสีเทา เปราะและหักง่าย ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการตอนกิ่งและการเพาะเมล็ด

 

รูปร่าง รูปทรง ( ต้น ใบ ดอก ผล )

        จำปี  เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 10-20 เมตร ไม่ผลัดใบ ลำต้นสีน้ำตาลแตกเป็นร่องถี่ กิ่งเปราะ หักง่าย เรือนยอดรูปกรวยทึบ 

• ใบจำปี มีลักษณะเป็นใบเดี่ยว ใบสีเขียว โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ใบหนาและมีขนาดใหญ่ กว้างประมาณ 8 เซนติเมตรและยาวประมาณ 20 เซนติเมตร
• ดอกจำปี ลักษณะเป็นดอกเดี่ยว มีกลิ่นหอม มีสีขาวคล้ายกับสีงาช้าง ดอกมีกลีบซ้อนกันอยู่ 8-10 กลีบ กลีบดอกจะเรียวกว่าดอกจำปา และมีความยาวประมาณ 2 นิ้ว ส่วนตรงกลางดอกจะมีเกสรเป็นแท่งกลมเล็ก ๆ ยอดแหลมคล้ายฝักข้าวโพดเล็ก ๆ โดยดอกจำปีจะออกดอกได้ตลอดทั้งปี
• ผลจำปี ลักษณะของผลเป็นกลุ่ม เมื่อแก่จะแห้งแตก ลักษณะคล้ายทรงไข่หรือทรงกลม บิดเบี้ยวเล็กน้อย ผลแก่มีสีแดง ด้านในมีเมล็ดเล็ก ๆ สีดำประมาณ 1-4 เมล็ด

 

ความสูงเมื่อเจริญเติบโตเต็มที่

• เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 10-20 เมตร

 

ความกว้างทรงพุ่มเมื่อโตเต็มที่

• ขนาดทรงพุ่ม 10-20 เมตร

 

ความต้องการแสง  

• ตลอดวัน

 

ความต้องการน้ำ  

• จำปีไม่ชอบพื้นที่ที่มีน้ำท่วมขัง หากมีความต้องการที่จะปลูกจำปีในพื้นที่ดังกล่าว ควรทำหลุมที่จะปลูกให้เป็นโคกสูง ประมาณว่าน้ำจะไม่ท่วมโคนเกิน 1 คืน

 

ชอบดินประเภท

• ดินร่วนระบายน้ำดี

 

ประโยชน์การใช้สอย

• ประโยชน์ของจำปี

1. ใช้ปลูกไว้เป็นไม้ดอกไม้ประดับ โดยสามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี 
2. ดอกใช้ทำอุบะ ห้อยชายพวงมาลัย 
3. ดอกใช้บูชาพระได้ 
4. ดอกสามารถนำมาใช้แต่งกลิ่นเครื่องสำอางได้
5. ดอกสามารถนำมาใช้อบเสื้อผ้าให้มีกลิ่นหอมได้ 
6. เนื้อไม้ของต้นจำปี สามารถนำมาใช้ทำเป็นเครื่องเรือนได้

• สรรพคุณของจำปี

1. ใช้เป็นยาบำรุงธาตุในร่างกาย (ดอก, ผล) 
2. ช่วยแก้คลื่นเหียน อาเจียน (ดอก, ผล) 
3. ดอกมีสรรพคุณเป็นยาช่วยบำรุงหัวใจ (ดอก) 
4. ช่วยบำรุงประสาท (ดอก) 
5. กลีบดอกมีน้ำมันหอมระเหย สามารถใช้ทาแก้อาการปวดศีรษะได้ (กลีบดอก)
6. น้ำมันดอกจำปีมีสารที่ออกฤทธิ์ในการสงบประสาทและช่วยต่อต้านเชื้อจุลินทรีย์ (ดอก) 
7. ช่วยแก้อาการตาบวม (น้ำมันจากดอกจำปี) 
8. ช่วยบำรุงโลหิต (ดอก) 
9. ช่วยแก้ไข้ (เปลือกต้น, ดอก, ผล) 
10. น้ำที่สกัดจากใบมีฤทธิ์ช่วยระงับอาการไอ หอบได้ แต่ได้แค่เพียงชั่วคราวเท่านั้น (ใบ) 
11. ใบใช้ต้มแก้หลอดลมอักเสบเรื้อรัง (ใบ)
12.  ดอกช่วยบำรุงน้ำดี (ดอก) 
13. ช่วยขับปัสสาวะ (ดอก, ผล) 
14. ใช้ต้มแก้ต่อมลูกหมากอักเสบ (ใบ) 
15. ช่วยบำรุงประจำเดือน (แก่น) 
16. ช่วยขับระดูขาวของสตรี (ใบ) 
17. ดอกตูมใช้สำหรับการรักษาอาการหลังการแท้งบุตร (ดอกตูม)

 

การเก็บเกี่ยว

• ดอก: ดอกเดี่ยวออกตามซอกใบ กลีบดอกหนา สีขาว มี 10 – 12 กลีบ ยาว 4 – 6 เซนติเมตร แต่ละกลีบมีขนาดใกล้เคียงกัน ปลายกลีบดอกเรียวแหลม ดอกเริ่มแย้มและส่งกลิ่นหอมตั้งแต่ช่วงใกล้พลบค่ำ กลิ่นหอมแรงตลอดวัน วันต่อมากลีบดอกจะกางบานและร่วง ออกดอกเดือนสิงหาคม – พฤศจิกายน

 

การขยายพันธุ์

• การทาบกิ่ง ส่วนใหญ่นิยมใช้วิธีนี้กัน แต่ไม่เหมาะกับคนที่ยังไม่มีความชำนาญในการทาบกิ่ง
• การตอน ที่สวนไม้หอมฯ สามารถทำได้ แต่ไม่ค่อยประสพความสำเร็จ และมีปัญหาในการปลูกกิ่งที่ได้จากการตอนยังเลี้ยงไม่รอด ในปีต่อไปจะทดลองทำใหม่ ได้ผลประการใดจะแจ้งให้ทราบภายหลัง

คลิกเพิ่มเพื่อน! แจ้งเตือนบทความใหม่ก่อนใคร ฟรี!!

ดูข้อมูลเพิ่มเติม

ชื่อ – ชนิด พันธุ์

คีเปล

 

ชื่อวิทยาศาสตร์

Steleshocarpus Burahol

 

ประวัติ

มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินโดนีเซีย ในสมัยโบราณ ต้นไม้ชนิดนี้จะปลูกได้เฉพาะในพระราชวังเท่านั้น บุคคลทั่วไปห้ามปลูกโดยเด็ดขาด ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินจะให้มเหสีหรือนางสนมรับประทานผลของคีเปล เพื่อให้มีกลิ่นกายหอม นับได้ว่าเป็นพรรณไม้ที่แปลกและหายากอีกชนิดหนึ่ง

 

รูปร่าง รูปทรง ( ต้น  ราก ใบ ดอก ผล )

• ลำต้นมีความสูงตั้งแต่ประมาณ 10-21 เมตร มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 40 ซม. เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาล เรียบ แตกกิ่งก้านสาขามากมาย
• ใบมีลักษณะเป็นรูปรี โคนใบสอบ ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบมีสีเขียวเป็นมัน มีขนาดความกว้างประมาณ 3-5 ซม. ยาวประมาณ 6-8 ซม. ใบที่ยังอ่อนอยู่จะมีสีแดงอมชมพู ออกเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับกันที่ปลายกิ่ง
• ดอกออกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบและกิ่งก้าน ในแต่ละช่อประกอบไปด้วยดอกย่อยสีเหลืองขนาดเล็กจำนวนหลายดอก มีกลีบดอกและกลีบเลี้ยงอย่างละ 4 กลีบ มีเกสรรวมกันเป็นกระจุกอยู่บริเวณกลางดอก ให้ดอกได้ประมาณปีละ 2 ครั้ง เมื่อดอกบานจะส่งกลิ่นหอมแรงไปตลอดทั้งวัน
• มีลักษณะเป็นรูปทรงกลมขนาดใหญ่เท่ากำมือ ติดผลบริเวณลำต้นเป็นจำนวนมาก ผลอ่อนมีสีน้ำตาลผิวหยาบ ต่อมาจะกลายเป็นสีขาวอมเหลืองผิวเรียบ และเมื่อแก่จัดจะมีสีน้ำตาลเข้ม ก้านผลยาวห้อยลงมา เนื้อภายในผลมีสีเหลืองฉ่ำน้ำ รสหวานและหอมมาก หลังจากติดดอกมาได้ประมาณ 3-4 เดือน ก็จะเริ่มให้ผล ซึ่งอยู่ในช่วงเดือนธันวาคม-มีนาคม และในช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม การติดผลในช่วงแรกจะดกกว่าในช่วงที่สอง

 

ความสูงเมื่อเจริญเติบโตเต็มที่

สูง 10 – 20  เมตร

 

ความกว้างทรงพุ่มเมื่อโตเต็มที่

   ทรงพุ่มกว้าง 5 – 10 เมตร 

 

ความต้องการแสง 

• ต้องการแสงแดด 100%

 

ความต้องการน้ำ  

• รดน้ำ 2 – 3 วัน/ครั้ง

 

ชอบดินประเภท

• ชอบดินร่วนซุย 

 

ประโยชน์การใช้สอย

• ผลมีรสหวาน กลิ่นหอม เมื่อรับประทานเข้าไปจะทำให้เหงื่อและกลิ่นตัวหอมสดชื่น และยังมีสรรพคุณทางยาที่ช่วยให้ถ่ายปัสสาวะได้คล่องไม่ติดขัด สิ่งที่ถูกขับถ่ายออกมาจากร่างกายไม่มีกลิ่นแรงจนเกินไป   

 

การเก็บเกี่ยว

•  หลังจากติดดอกมาได้ประมาณ 3-4 เดือน ก็จะเริ่มให้ผล ซึ่งอยู่ในช่วงเดือนธันวาคม-มีนาคม และในช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม การติดผลในช่วงแรกจะดกกว่าในช่วงที่สอง

 

การขยายพันธุ์

• การเพาะเมล็ด การตอนกิ่ง

คลิกเพิ่มเพื่อน! แจ้งเตือนบทความใหม่ก่อนใคร ฟรี!!

ดูข้อมูลเพิ่มเติม

• สารบัญ