กะเพราเขียว หรือ กะเพราขน,อีตู่ไทย (Ocimum Tenuiflorum L.)

เป็นพืชพื้นเมืองของเขตร้อนในถิ่นโลกเก่า คือบริเวณเขตร้อนของทวีปเอเชียและแอฟริกาแต่พบมากในแถบเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นไม้ล้มลุกมีกิ่งก้านและขนปกคลุมมาก ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามสีเขียวกันเป็นคู่ๆ รูปรี ปลายใบแปลม หรือมน ขอบใบหยักแบบพันเลื่อย ดอกออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ดอกติดรอบแกนช่อเป็นระยะๆ

มะตูม หรือ มะปิน, มะปีส่า,มะตูม,พะโนงค์,กะทันตาเถร,ตุ่มตัง,ตูม (Aegle Marmelos L.)

มะตูมเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 8-15 เมตร ลำต้นตั้งตรง มีสีเทาและมีหนามแข็งยาวประมาณ 2 เซนติเมตร ใบมะตูมเป็นใบประกอบที่มี 3 ใบย่อย เรียงตัวคล้ายทรงสามเหลี่ยม ลักษณะของแต่ละใบมีฐานกว้างปลายแหลม

ฝาง หรือ หนามโค้ง,ฝางแดง, ขวาง, ฝางเสน, ฝางส้ม,ง้าย (Caesalpinia Sappan L.)

เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของเอเชีย โดยสามารถพบได้ตามประเทศต่างๆ ที่อยู่ในเขตร้อนดังกล่าว เช่น อินเดีย พม่า ไทย ลาว กัมพูชา ศรีลังกา บังคลาเทศ เวียดนาม รวมถึงทางตอนใต้ของจีน สำหรับในประเทศไทยนั้น สามารถพบได้บริเวณป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง

มะกล่ำตาแดง หรือ มะกล่ำตาหนู ,กล่ำตาไก่, กล่ำเครือ, มะกล่ำแดง, มะกล่ำเครือ, มะแค้ก, มะแค๊ก (Abrus precatorius L.)

เป็นไม้เถาเลื้อยอายุหลายปี สูงถึง 5 เมตร เถาเนื้ออ่อน สีเขียว ขนาดเล็ก โคนเถาช่วงล่างจะแข็งและมีขนาดใหญ่ ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับ ก้านหนึ่งจะมีใบย่อย 8-20 คู่ ใบย่อยรูปรีแกมขอบขนาน  โคนใบมน ปลายใบมน ขอบใบเรียบขนาน หน้าใบเรียบ

เหลืองปรีดียาธร หรือ ตาเบเหลือง, ตะเบเหลือง, ตาเบบูย่าเหลือง, เหลืองสิรินธร ( Tabebuia argentea Britton)

ถิ่นกำเนิด ปารากวัย อาร์เจนตินา และบราซิล  ลำต้น มีเปลือกสีน้ำตาล แตกเป็นร่อง ใบประกอบรูปนิ้วมือ มีใบย่อย 5-7 ใบ รูปรีแกมรูปขอบขนาน ปลายใบมนหรือแหลม โคนใบมน ใบเหลือบสีเงินทั้งสองด้าน

สาธร หรือ กระเจาะ,ขะเจาะ,ขะแมบ,คำแมบ,กะเชาะ,กระพีเขาควาย (Millettia leucantha Kurz)

ถิ่นกำเนิดพบในประเทศลาว พม่า และไทย ขึ้นในป่าเบญจพรรณใกล้แหล่งน้ำทั่ว ๆ ไป ลำต้น มีเรือนยอดกลมหรือทรงกระบอก เปลือกต้นสีเทาเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ ตื้น ๆ เนื้อไม้สีขาวอมน้ำตาล แก่นสีน้ำตาลอมดำ เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ

จามจุรี หรือ ฉำฉา,สำสา,ก้ามปู,ก้ามกุ้ง,ก้ามกราม,สารสา,ลัง,ตุ๊ดตู่ (Samanea Saman )

ถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ ถูกนำเข้ามาปลูกครั้งแรกในประเทศไทยจากประเทศพม่า เมื่อประมาณปี 2443 (ค.ศ. 1900) โดยมิสเตอร์เอ็ชเสลด (Mr. H. Slade) ไม้ต้นขนาดใหญ่ สูง 15-25 เมตร ผลัดใบเรือนยอดแผ่เป็นพุ่มกว้างคล้ายร่ม โคนต้นเป็นพูพอนต่ำ เปลือกสีน้ำตาลปนเทา แตกตามยาวขรุขระไม่เป็นระเบียบ

กัลปพฤกษ์ (Cassia Bakeriana Craib)

ถิ่นกำเนิด เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบตามป่าเบญจพรรณและป่าผลัดใบ ทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันออก ในต่างประเทศพบที่เมียนมา เป็นไม้ประเภทยืนต้นที่สามารถพลัดใบได้ พบจำนวนมากในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือของไทย ขนาดความสูงของต้นประมาณ 4-15 เมตร

กระพี้จั่น หรือ จั่น, ปี้จั่น และ ปี๊จั่น (Millettia Brandisiana Kurz)

ถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปเอเชียเขตร้อนและสามารถพบเจอได้ทั่วไปในประเทศไทยเกือบทุกภาค แต่ส่วนใหญ่มักจะพบเห็นได้มากที่สุดในทางภาคเหนือ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคกลาง โดยเฉพาะป่าเบญจพรรณ

มะม่วงเบา (Mangifera Indica L.)

ถิ่นกำเนิด มาเลเซียและภาคใต้ของไทย ไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูง 5-10 เมตร ขนาด ทรงพุ่ม 3-6 เมตร ไม่ผลัดใบ ทรงพุ่มกลม แตกกิ่งในระดับต่ำ เปลือกต้น สีน้ำตาลอมเหลือง เปลือกเรียบแตกเป็นร่องตื้นตามแนวยาว

มะฮอกกานี (Swietenia Mahogany L.)

ไม้ยืนต้นผลัดใบ สูง 15-25 เมตร ลำต้นตรง เปลือกสีน้ำตาลแดง ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อยรูปรีเบี้ยว โค้งเล็กน้อย มี 3-6 คู่ กว้าง 2.5-6 เซนติเมตร ยาว 6-15 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนแหลม ใบค่อนข้างหนา แผ่นใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ใต้ใบสีเขียวอ่อน

มะพร้าวไฟ หรือ มะพร้าวน้ำหอมสีทอง ( Cocos Nucifera L. )

ชื่อ – ชนิด พันธุ์ มะพร้าวไฟ หรือ มะพร้าวน้ำหอมสีทอง ชื่อวิทยาศาสตร์ Cocos Nucifera L. ประวัติ มะพร้าวไฟมีถิ่นกำเนิดในประเทศศรีลังกา รูปร่าง รูปทรง ( ต้น ใบ ดอก ผล ) เป็นมะพร้าวที่มีเปลือกสีเหลืองทอง ความสูงเมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ สูง 8-10 เมตร

ยางนา หรือ ชันนา, ยางตัง, ทองหลัก, ยาง, ยางแม่น้ำ, ยางขาว, ยางควาย ( Dipterocarpus Alatus )

ชื่อ – ชนิด พันธุ์ ยางนา หรือ ชันนา, ยางตัง, ทองหลัก, ยาง, ยางแม่น้ำ, ยางขาว, ยางควาย ชื่อวิทยาศาสตร์ Dipterocarpus Alatus ประวัติ ต้นยางนา พบได้ทั่วไปในประเทศไทย ซึ่งยืนยันได้จากชื่อหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ ที่มีคำว่า “ยาง” มีอยู่ในทุกภาคของประเทศ

มะเดื่อ หรือ มะเดื่อฝรั่ง, มะเดื่อญี่ปุ่น [ ลูกฟิก ] ( Ficus Carica )

ชื่อ – ชนิด พันธุ์ มะเดื่อ หรือ มะเดื่อฝรั่ง หรือ มะเดื่อญี่ปุ่น ( ลูกฟิก ) ชื่อวิทยาศาสตร์ Ficus carica ประวัติ การปลูกมะเดื่อพบว่า มีมากว่า 2,000 ปีแล้ว ตำนานของยุโรป และ ตะวันออกยุคโบราณบันทึกไว้ว่า ชาวอียิปต์และชาวกรีกเชื่อว่ามะเดื่อเป็นผลไม้ศักดิ์สิทธิ์

ไผ่ปักกิ่ง หรือไผ่จีน [ เม่งซุ้น ] มอดไม่กิน ( Dendrocalamus sp. )

ชื่อ – ชนิด พันธุ์ ไผ่ ปักกิ่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Dendrocalamus sp. ประวัติความเป็นมา “ไผ่ปักกิ่ง” หรือไผ่จีน เป็นพันธุ์ที่นำเข้ามาจากประเทศจีน ลักษณะลำต้น ลำต้นสีเหลืองอมเขียว กาบหุ้มลำต้นถี่และหลุดง่าย

สารบัญไม้ไผ่-01

สารบัญความรู้เกี่ยวกับไม้ไผ่ การปลูก บำรุงรักษา ใช้ประโยชน์ แปรรูป ของไผ่ชนิดต่างๆ

วิธีการเลือก และการใช้ประโยชน์จากไม้ไผ่ การปลูกไผ่ การขยายพันธุ์ การดูแลบำรุงรักษาไม้ไผ่ ไผ่แต่ละชนิด ไผ่ป่า ( Bambusa Bambos ) ไผ่ข้าวหลาม, ไผ่ข้าวหลามกาบแดง หรือไผ่ข้าวหลามยอดแดง

ไผ่เก้าดาว ( Guadua Angustifolia Kunth )

ไผ่เก้าดาว ( Guadua Angustifolia Kunth ) ไผ่อนาคตที่น่าจับตามอง เป็นไผ่ที่มีถิ่งกำเนิดในโซนทวีปอเมริกาใต้ และได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ด้วยเพราะไม้เนื้อหนา ลำตรง ก่อไม่รก ตัดง่าย ใช้ในงานอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ เเละยังเป็นที่ยอมรับของทั่วโลก

ไผ่ข้าวหลาม, ไผ่ข้าวหลามกาบแดง หรือไผ่ข้าวหลามยอดแดง ( Cephalostachyum Pergracile )

ไผ่ข้าวหลาม, ไผ่ข้าวหลามกาบแดง หรือไผ่ข้าวหลามยอดแดง ( Cephalostachyum Pergracile ) นับได้ว่าเป็นอีกตัวที่มาก ความต้องการอยู่ทุกๆวัน ในการนำไปทำกระบอกข้าวหลาม ไผ่ข้าวหลาม เป็นไผ่ขนาดกลาง ลำต้นลักษณะตรง มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 3-8 ซม.

ไผ่รวกหวาน ( Thyrsostachys Siamensis )

ไผ่รวกหวาน ( Thyrsostachys Siamensis ) เช่น ไผ่ลวกหวานภูกระดึง ลำไผ่ไม่ค่อยมีกิ่งแขนง ลำเรียวตรง ลำต้นทนทานแข็งแรง เนื้อหนาใช้ประโยชน์ได้มากมายเป็นที่ต้องการของตลาด เป็นไผ่ขนาด เล็ก-กลาง

ไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” ( Dendrocalamus Sericeus Munro )

ไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” ( Dendrocalamus sericeus ) ลำใหญ่ตรงสูงประมาณ 15-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำเฉลี่ย 6-10 ซม. ปล้องยาว 30-40 ซม. ลำมีสีเขียวหม่น ลำอ่อนมีแป้งสีขาวที่ปล้อง ลำแก่สีเขียวเข้มเนื้อหนาใบคล้ายไผ่ตง พบมากทางภาคเหนือ การขยายพันธุ์ โดยการตอนกิ่ง การชำกิ่งแขนง

ไผ่ซางนวล (ภาคเหนือ), ไผ่ซางดอย, ไผ่ซาง, ไผ่ไล่ลอ (น่าน), ไผ่นวล (กาญจนบุรี) ( Dendrocalamus Membranaceus Munro )

ไผ่ซางนวล (ภาคเหนือ), ไผ่ซางดอย, ไผ่ซาง, ไผ่ไล่ลอ (น่าน), ไผ่นวล (กาญจนบุรี) ( Dendrocalamus Membranaceus Munro ) เป็นไผ่ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 8-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำ ประมาณ 6-16 ซม. ลำมีสีเขียวนวล ลำอ่อนมีผงสีขาวคล้ายแป้งปกคลุมลำไม่มีหนาม

ไผ่หม่าจู หรือ ไผ่หวานอ่างขาง ( Dendrocalamus Latiflorus )

ไผ่หม่าจู๋ หรือ ไผ่หวานอ่างขาง เป็นไผ่ต่างถิ่นนำเข้ามาจากประเทศไต้หวัน เป็นไผ่ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 8-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำ ประมาณ 6-16 ซม. ลำ มีสีเขียวนวล ไม่มีหนาม หน่อมีสีเหลืองส้ม ใบมีขนาดใหญ่ใช้ห่อขนมได้ การขยายพันธุ์ การตอน การชำกิ่งแขนง การชำลำ และการแยกเหง้า การใช้ประโยชน์

ไผ่ยักษ์ ( Dendrocalamus Giganteus )

กลุ่มไผ่ยักษ์ ( Dendrocalamus Giganteus ) เช่น ไผ่หกยักษ์ ไผ่ตงหม้อ ( ไผ่ตงไทย ) ไผ่ยักษ์เมืองน่าน ไผ่ลำใหญ่ เนื้อหนาลำตรงสวย เป็นไผ่ใช้ลำขนาดใหญ่ ขนาดลำไม้โตเต็มที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 8-10 นิ้ว ยาว 25-35 เมตร น้ำหนักต่อลำ 150-250 กิโลกรัม เนื้อไม้ตรงยาวเรียว สีน้ำตาลออกเขียวๆ เนื้อไม้หนามาก

ไผ่เหลือง ไผ่แซงคำ ไผ่ซางคำ ( Bambusa Vulgaris )

ไผ่เหลือง ไผ่แซงคำ ไผ่ซางคำ ( Bambusa Vulgaris ) ไผ่เหลือง ไผ่แซงคำ ไผ่ซางคำ จัดเป็นไผ่มงคลนิยมปลูกประดับมีสรรพคุณทางยา ประโยชน์ไผ่เหลือง นอกจากจะใช้เป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนแล้ว จะมีเรื่องความเชื่อคือไผ่สีเหลืองหรือไผ่สีทองจะเป็นไผ่มงคล โดยเชื่อกันว่านำความผาสุขมาให้แก่ครอบครัว รวมถึงเรื่องโชคลาภเงินทอง สรรพคุณไผ่เหลือง