อโศกน้ำ หรือ โสกน้ำ,ส้มสุกโสก,ตะโดลีเต๊าะ,ชุมแสงน้ำ,กะแปะห์ไอย์ ( Saraca Asoca L.)

ไม้ต้นขนาดกลาง ไม่ผลัดใบ ทรงพุ่มกลม แผ่กว้างและแน่นทึบ เปลือกต้นสีนํ้าตาลอมเทาหรือดำ ค่อนข้างเรียบหรือมีรอยแตกตื้นๆ ตามแนวยาว ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ มีใบย่อย 1 – 7 คู่ รูปใบหอก ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ออกตรงข้ามกัน ยอดอ่อนสีแดงเรื่อ

อโศกอินเดีย หรือ โสกอินเดีย,อโศกเซนต์คาเบรียล (Polyalthia Longifolia)

ไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ไม่ผลัดใบรูปทรงแคบสูง รูปพีระมิด กิ่งก้านลู่ลง เปลือกต้นสีน้ำตาล มีขีดแคบยาวและรอยด่างสีขาวทั่วทั้งลำต้น ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอกแคบ กว้าง 3-5 ซม. ยาว 15-25ซม. ปลายใบแหลม โคนใบสอบขอบใบเป็นคลื่นแผ่นใบบางแต่ค่อนข้างเหนียว สีเขียวเข้มเรียบเป็นมัน ก้านใบยาว 0.5-1 ซม.

จำปาทอง หรือ จำปา,จำปาเขา,จำปากอ,จำปาป่า (Michelia Champaca L.)

ต้นจำปาเป็นไม้ยืนต้นที่มีขนาดสูง โดยมีความสูงประมาณ 15-30 เมตร ลำต้นตั้งตรง เปลา มีลักษณะเป็นทรงพุ่ม เรือนยอดทรงปิรามิด ขนาดพุ่มประมาณ 4-5 เมตร สูงโปร่งคล้ายรูปกรวยคว่ำ สำหรับในประเทศไทยของเรามักพบได้ทั่วไป ในป่าดงดิบ โดยเฉพาะทางภาคใต้และภาคเหนือ

พาราซานโตส หรือ ปาโลแซนโตส (Triplaris Cumingiana Fisch.)

ถิ่นกำเนิดมาจากอเมริกาใต้ มักจะมีมดชนิดที่ดุร้ายเฉพาะถิ่นที่อาศัยอยู่ในโพรงบริเวณกิ่ง และมดนี่เองที่ช่วยป้องกันต้นไม้จากสัตว์กินพืชต่างๆ จึงเป็นที่มาของชื่อ Ant tree ส่วนในประเทศไทยเรามักจะคุ้นเคยกันในชื่อปาโลแซนโตส ต้นไม้ที่มีช่อสีแดงสวยงาม

เหลืองปรีดียาธร หรือ ตาเบเหลือง, ตะเบเหลือง, ตาเบบูย่าเหลือง, เหลืองสิรินธร ( Tabebuia argentea Britton)

ถิ่นกำเนิด ปารากวัย อาร์เจนตินา และบราซิล  ลำต้น มีเปลือกสีน้ำตาล แตกเป็นร่อง ใบประกอบรูปนิ้วมือ มีใบย่อย 5-7 ใบ รูปรีแกมรูปขอบขนาน ปลายใบมนหรือแหลม โคนใบมน ใบเหลือบสีเงินทั้งสองด้าน

สาธร หรือ กระเจาะ,ขะเจาะ,ขะแมบ,คำแมบ,กะเชาะ,กระพีเขาควาย (Millettia leucantha Kurz)

ถิ่นกำเนิดพบในประเทศลาว พม่า และไทย ขึ้นในป่าเบญจพรรณใกล้แหล่งน้ำทั่ว ๆ ไป ลำต้น มีเรือนยอดกลมหรือทรงกระบอก เปลือกต้นสีเทาเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ ตื้น ๆ เนื้อไม้สีขาวอมน้ำตาล แก่นสีน้ำตาลอมดำ เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ

จามจุรี หรือ ฉำฉา,สำสา,ก้ามปู,ก้ามกุ้ง,ก้ามกราม,สารสา,ลัง,ตุ๊ดตู่ (Samanea Saman )

ถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ ถูกนำเข้ามาปลูกครั้งแรกในประเทศไทยจากประเทศพม่า เมื่อประมาณปี 2443 (ค.ศ. 1900) โดยมิสเตอร์เอ็ชเสลด (Mr. H. Slade) ไม้ต้นขนาดใหญ่ สูง 15-25 เมตร ผลัดใบเรือนยอดแผ่เป็นพุ่มกว้างคล้ายร่ม โคนต้นเป็นพูพอนต่ำ เปลือกสีน้ำตาลปนเทา แตกตามยาวขรุขระไม่เป็นระเบียบ

กัลปพฤกษ์ (Cassia Bakeriana Craib)

ถิ่นกำเนิด เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบตามป่าเบญจพรรณและป่าผลัดใบ ทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันออก ในต่างประเทศพบที่เมียนมา เป็นไม้ประเภทยืนต้นที่สามารถพลัดใบได้ พบจำนวนมากในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือของไทย ขนาดความสูงของต้นประมาณ 4-15 เมตร

กระพี้จั่น หรือ จั่น, ปี้จั่น และ ปี๊จั่น (Millettia Brandisiana Kurz)

ถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปเอเชียเขตร้อนและสามารถพบเจอได้ทั่วไปในประเทศไทยเกือบทุกภาค แต่ส่วนใหญ่มักจะพบเห็นได้มากที่สุดในทางภาคเหนือ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคกลาง โดยเฉพาะป่าเบญจพรรณ

ไผ่ปักกิ่ง หรือไผ่จีน [ เม่งซุ้น ] มอดไม่กิน ( Dendrocalamus sp. )

ชื่อ – ชนิด พันธุ์ ไผ่ ปักกิ่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Dendrocalamus sp. ประวัติความเป็นมา “ไผ่ปักกิ่ง” หรือไผ่จีน เป็นพันธุ์ที่นำเข้ามาจากประเทศจีน ลักษณะลำต้น ลำต้นสีเหลืองอมเขียว กาบหุ้มลำต้นถี่และหลุดง่าย

สารบัญไม้ไผ่-01

สารบัญความรู้เกี่ยวกับไม้ไผ่ การปลูก บำรุงรักษา ใช้ประโยชน์ แปรรูป ของไผ่ชนิดต่างๆ

วิธีการเลือก และการใช้ประโยชน์จากไม้ไผ่ การปลูกไผ่ การขยายพันธุ์ การดูแลบำรุงรักษาไม้ไผ่ ไผ่แต่ละชนิด ไผ่ป่า ( Bambusa Bambos ) ไผ่ข้าวหลาม, ไผ่ข้าวหลามกาบแดง หรือไผ่ข้าวหลามยอดแดง

ไผ่เก้าดาว ( Guadua Angustifolia Kunth )

ไผ่เก้าดาว ( Guadua Angustifolia Kunth ) ไผ่อนาคตที่น่าจับตามอง เป็นไผ่ที่มีถิ่งกำเนิดในโซนทวีปอเมริกาใต้ และได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ด้วยเพราะไม้เนื้อหนา ลำตรง ก่อไม่รก ตัดง่าย ใช้ในงานอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ เเละยังเป็นที่ยอมรับของทั่วโลก

ไผ่ข้าวหลาม, ไผ่ข้าวหลามกาบแดง หรือไผ่ข้าวหลามยอดแดง ( Cephalostachyum Pergracile )

ไผ่ข้าวหลาม, ไผ่ข้าวหลามกาบแดง หรือไผ่ข้าวหลามยอดแดง ( Cephalostachyum Pergracile ) นับได้ว่าเป็นอีกตัวที่มาก ความต้องการอยู่ทุกๆวัน ในการนำไปทำกระบอกข้าวหลาม ไผ่ข้าวหลาม เป็นไผ่ขนาดกลาง ลำต้นลักษณะตรง มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 3-8 ซม.

ไผ่รวกหวาน ( Thyrsostachys Siamensis )

ไผ่รวกหวาน ( Thyrsostachys Siamensis ) เช่น ไผ่ลวกหวานภูกระดึง ลำไผ่ไม่ค่อยมีกิ่งแขนง ลำเรียวตรง ลำต้นทนทานแข็งแรง เนื้อหนาใช้ประโยชน์ได้มากมายเป็นที่ต้องการของตลาด เป็นไผ่ขนาด เล็ก-กลาง

ไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” ( Dendrocalamus Sericeus Munro )

ไผ่ซางหม่น “นวลราชินี” ( Dendrocalamus sericeus ) ลำใหญ่ตรงสูงประมาณ 15-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำเฉลี่ย 6-10 ซม. ปล้องยาว 30-40 ซม. ลำมีสีเขียวหม่น ลำอ่อนมีแป้งสีขาวที่ปล้อง ลำแก่สีเขียวเข้มเนื้อหนาใบคล้ายไผ่ตง พบมากทางภาคเหนือ การขยายพันธุ์ โดยการตอนกิ่ง การชำกิ่งแขนง

ไผ่ซางนวล (ภาคเหนือ), ไผ่ซางดอย, ไผ่ซาง, ไผ่ไล่ลอ (น่าน), ไผ่นวล (กาญจนบุรี) ( Dendrocalamus Membranaceus Munro )

ไผ่ซางนวล (ภาคเหนือ), ไผ่ซางดอย, ไผ่ซาง, ไผ่ไล่ลอ (น่าน), ไผ่นวล (กาญจนบุรี) ( Dendrocalamus Membranaceus Munro ) เป็นไผ่ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 8-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำ ประมาณ 6-16 ซม. ลำมีสีเขียวนวล ลำอ่อนมีผงสีขาวคล้ายแป้งปกคลุมลำไม่มีหนาม

ไผ่หม่าจู หรือ ไผ่หวานอ่างขาง ( Dendrocalamus Latiflorus )

ไผ่หม่าจู๋ หรือ ไผ่หวานอ่างขาง เป็นไผ่ต่างถิ่นนำเข้ามาจากประเทศไต้หวัน เป็นไผ่ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 8-20 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำ ประมาณ 6-16 ซม. ลำ มีสีเขียวนวล ไม่มีหนาม หน่อมีสีเหลืองส้ม ใบมีขนาดใหญ่ใช้ห่อขนมได้ การขยายพันธุ์ การตอน การชำกิ่งแขนง การชำลำ และการแยกเหง้า การใช้ประโยชน์

ไผ่ยักษ์ ( Dendrocalamus Giganteus )

กลุ่มไผ่ยักษ์ ( Dendrocalamus Giganteus ) เช่น ไผ่หกยักษ์ ไผ่ตงหม้อ ( ไผ่ตงไทย ) ไผ่ยักษ์เมืองน่าน ไผ่ลำใหญ่ เนื้อหนาลำตรงสวย เป็นไผ่ใช้ลำขนาดใหญ่ ขนาดลำไม้โตเต็มที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 8-10 นิ้ว ยาว 25-35 เมตร น้ำหนักต่อลำ 150-250 กิโลกรัม เนื้อไม้ตรงยาวเรียว สีน้ำตาลออกเขียวๆ เนื้อไม้หนามาก

ไผ่เหลือง ไผ่แซงคำ ไผ่ซางคำ ( Bambusa Vulgaris )

ไผ่เหลือง ไผ่แซงคำ ไผ่ซางคำ ( Bambusa Vulgaris ) ไผ่เหลือง ไผ่แซงคำ ไผ่ซางคำ จัดเป็นไผ่มงคลนิยมปลูกประดับมีสรรพคุณทางยา ประโยชน์ไผ่เหลือง นอกจากจะใช้เป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนแล้ว จะมีเรื่องความเชื่อคือไผ่สีเหลืองหรือไผ่สีทองจะเป็นไผ่มงคล โดยเชื่อกันว่านำความผาสุขมาให้แก่ครอบครัว รวมถึงเรื่องโชคลาภเงินทอง สรรพคุณไผ่เหลือง

ไผ่เลี้ยง ไผ่เลี้ยงลำ ไผ่สร้างไพร ไผ่เซียงไพร ( Bambusa Multiplex )

ไผ่เลี้ยง ไผ่เลี้ยงลำ ไผ่สร้างไพร ไผ่เซียงไพร ( Bambusa Multiplex ) จะมีกอใหญ่แต่ดูโปร่งไม่รก กิ่งแขนงด้านล่างไม่มี ลำไม้ไผ่สวย ขนาดสูงยาว ประโยชน์ของไผ่สร้างไพร เราสามารถนำไม้มาใช้ทำบันได โรงเรือน นั่งร้าน รั้วบ้านรั้วสวน หรือคอกสัตว์ต่างๆได้เป็นอย่างดี การปลูกไผ่เพื่อขายลำไม้ ถ้าจะทำจริงจังต้องปลูกจำนวนมาก

ไผ่บงหวาน ( Bambusa Burmanica )

ไผ่บงหวาน ( Bambusa Burmanica ) ด้วยลักษณะเด่นอยู่ที่หน่อไผ่มีรสชาติไม่ขมสามารถกินเป็นหน่อไม้ดิบเหมือนผักสดและไม่ขมติดลิ้นเหมือนหน่อไม้ไผ่พันธุ์อื่นๆ นำไปประกอบอาหารได้หลากหลาย อาทิ ต้มจิ้มน้ำพริก ผัดน้ำมันหอย ชุบแป้งทอดและต้มจืดกระดูกหมูเป็นต้น เทคนิคในการบริโภคไผ่บงหวานให้ได้รสชาติอร่อย จะต้องต้มน้ำให้เดือดแล้วค่อยใส่ไผ่บงหวานลงไป

ไผ่ลำมะลอก หรือไผ่ย้ายกอ ( Bambusa Longispiculata )

ไผ่ลำมะลอก หรือไผ่ย้ายกอ ( Bambusa Longispiculata ) เป็นไผ่ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ กอไม่แน่น มีระยะห่างระหว่างลำพอควร (1-1.5 ฟุต) สูงประมาณ 10-15 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางลำ ประมาณ 7-10 ซม. ลำ มีสีเขียวเข้ม ไม่มีหนาม ข้อเรียบ กาบของหน่ออ่อนมีสีเหลืองปนส้มเห็นเด่นชัด

ไผ่กิมซุง หรือ ไผ่ตงลืมแล้ง ( Bambusa Beecheyana )

ไผ่กิมซุง หรือ ไผ่ตงลืมแล้ง ( Bambusa Beecheyana ) ไผ่ตงลืมแล้ง หรือ ไผ่กิมซุง มีลักษณะที่โดดเด่นกว่าไผ่ชนิดอื่นตรงที่ ออกหน่อได้แม้ในหน้าแล้งหรือในช่วงที่ไผ่อื่นไม่มีหน่อ ( ทำหน่อไผ่นอกฤดู ) ทั้งยังออกหน่อดก ให้ผลผลิตเร็ว ( ประมาณ 7 เดือน )

ไผ่สีสุก ( Bambusa Blumeana )

ไผ่สีสุก ( Bambusa Blumeana ) เป็นไผ่กอขนาดใหญ่ หนาแน่นมาก มีความสูงตั้งแต่ 15-25 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลางลำ ประมาณ 10-20 ซม. ปล้องยาวประมาณ 25-60 ซม. กิ่งและแขนงมีหนามแหลมคม ลำมีเนื้อหนาประมาณ 3-7 มม. ส่วนโคนลำจะหนา ถึง 1.5 ซม.